Kreyol News

Print
Press Enter to show all options, press Tab go to next option

KREYOL NEWS

Vennsenkyèm anivèsè Lwa pou Moun Andikape nan Etazini a

Post Date:07/29/2015
An nou fè baryè lawont ki rele esklizyon an tonbe atè pou li kraze.
-Prezidan George H.W. Bush, lè li t ap siyen lwa ADA a


Blind Pedestrian (Saraki - Paraguay)Semenn sa a, Lwa pou Moun Andikape nan Etazini a (American with Disabilities Act) rive nan vennsenkyèm anivèsè li. Lwa referans sa a, ki te pase an 1990, defann diskriminasyon kont moun andikape nan bay travay, ak nan edikasyon, nan enstalasyon piblik, nan transpò, epi nan kominikasyon. Seremonni siyati sa a, ki te fèt sou gazon White House (Palè Prezidansyèl) la, te yon seremoni pou nou pa bliye, paske li te yon gwo fèt kote ou te ka wè aktivis ki gen andikap fizik, oswa ki pa wè oswa tande byen, ansanm ak moun ki gen pwoblèm mantal oswa sikyatrik, ansanm ak anpil moun ki sipòte yo. Okenn lòt prezidan pa te janm siyen yon lwa devan tout kantite moun sa yo. Epitou, sa ki pi enpòtan ankò, pa gen okenn lòt peyi ki te janm eseye yon gwo apwòch konsa pou pwoblèm dwa moun andikape. Pandan 25 lane ki fenk pase yo, gen plizyè peyi ki jwenn enspirasyon nan lwa ADA a, pou yo ekri lwa sou pwoblèm dwa moun andikape lakay yo. Konvansyon Nasyonzini sou Dwa Moun Andikape yo, ki te kòmanse aksepte siyati an 2007 epi ki gen kounye a 150 peyi ki ratifye l, te pran anpil nan lide ki nan ADA yo tou. Men lejislasyon an, se sèlman yon etap pou rive fè moun andikape yo patisipe kòmsadwa nan tout bagay. Nan Etazini, gen anpil nan menm aktivis nan popilasyon an, ki te lite pou pasaj lwa ADA a, k ap travay toujou pou fè yo aplike lwa sa a.

Depi li te fenk derape, IAF te gade kòm misyon li pou mande patisipasyon moun andikape yo nan devlopman. Kidonk an 1972, pandan premye lane pwogram sibvansyon li a, IAF te bay premye sibvansyon li pou yon gwoup konsa, pou sipòte yon konferans gwoup la te òganize sou dwa moun andikape. Apre sa, li bay lòt sibvansyon pou finanse reyabilitasyon ak fòmasyon pou ede moun jwenn travay, ak pou ankouraje antrepriz yo ak enfòme piblik la sou kapasite ak pwoblèm moun ki gen andikap fizik, sansoryèl, oubyen mantal. Pa gen lontan, Fundacion Saraki te koumanse devlope yon rezo pou òganizasyon moun andikape, ki te konseye gouvènman Paragwe sou refòm legal enpòtan; y ap mande kounye a pou yo aplike refòm yo. Red de Sobrevivientes deja kòmanse travay avèk minisipalite nan El Salvador pou louvri biwo ki ka anrejistre bezwen rezidan ki andikape yo, ak pran aksyon ki nesesè pou ede yo.

Menm si ADA pa mande aklè pou ale ede peyi etranje, pandan 25 lane ki pase yo, li tabli estanda patisipasyon pou moun ki andikape nan tout kalite aktivite. An 2010, Prezidan Barack Obama nonmen Judith Heumman pou sèvi kòm premye espesyalis konseye nan Depatman Deta pou dwa moun andikape sou plan entènasyonnal, ki se yon pòs yo kreye pou amelyore jan yo aji avèk moun andikape nan diplomasi Etazini. Ane pase, Judith Heumman te pale avèk mwen sou mwayen pou yo pote enklizyon nan asistans etranje. Nan dat anivèsè ADA sa a, espesyalis nan kesyon devlopman yo ta dwe reflechi sou jan pou amelyore pwogram yo, pou pèmèt moun andikape yo patisipe.
Return to full list >>