Kreyol News

Print
Press Enter to show all options, press Tab go to next option

KREYOL NEWS

Jounen Entènasyonal Pèp Natif-Natal nan Lemond

Post Date:08/10/2015
GuatemalaNan lane 1994, lè Nasyonzini chwazi dat 9 daout kòm Jounen Entènasyonal Pèp Natif-Natal nan lemond, li ankouraje respè dwa popilasyon sa-yo epi li fè konnen kontribisyon yo nan eritaj mondyal anjeneral. Pami anviwon 300 milyon pèp natif-natal nan lemond jounen jodi-a, gen apeprè 45 milyon ki reprezante plis pase 400 gwoup etnik k-ap viv nan Lamerik Latín. Malgre tout divèsite ekstraòdinè popilasyon natif-natal sa-yo, majorite moun nan kominote sa-yo ap viv nan move kondisyon lapovrete lakòz sistèm konolizasyon ki pwovoke deplasman, eksplwatasyon epi majinalizasyon popilasyon sa-yo pou kenbe yo rete lwen andeyò lasosyete. Atravè emisfè oksidantal-la, pèp natif-natal anmajorite reprezante nan nivo ki pi ba nan tout endikatè byenèt sosyal, espesyalman nan domèn lasante, yon pwoblèm Nasyonzini mete ann evidans pou jounen rekonesans dat 9 daout 2015-la.


Pou plis pase 40 tan, IAF ap bay sipò finansman pou inisyativ popilasyon natif-natal ap mennen. Priyorite-yo konsantre nan sèvis edikasyon bileng, trase kat jewografik kominote, tit pwopriyete, mikrokredi, kreyasyon biznis, agrikilti ki rapòte plis, pwoteksyon pwopriyete ak aksè pou jwenn swen lasante. RxiinTnamet se yon òganizasyon kominotè ki vle di “pou pèp” ofri yon pakèt sèvis lasante pou rezidan Santiago Atitlán, yon ti vilaj ki gen 50,000 moun ladann kote majorite nan yo se moun Tz’utujile natif-natal peyi Gwatemala. Nan anviwon 80 kilomèt andeyò ti vílaj sa-a, nan San Cristóbal, Totonicapán, Asociación Consejo de Mujeres Mayas de Desarrollo Integral ofri swen lasante atravè yon rezo enfòmasyon ke volontè ak enfimyè saj-fám pataje ak kominote-a, sa ki pèmèt diminye epi redwi nivo mòtalite ti bebe ak jenn manman pami rezidan K’iché. IAF ofri sipò finansman bay lòt òganizasyon ke kominote natif-natal dirije pou fè kominote natif-natal-yo mache kòmsadwa; yo gen ladann: Institución Ecuménica de Promoción Social (OGUASU) ki travay nan sèvis kou fòmasyon ak aprantisaj pou kominote Mbya nan peyi Paragway nan domèn apikilti sètadi kilti abèy, akwakilti, elvaj bèt/zannimo, pwoteksyon anviwònman, rebwazman, teknik agrikilti amelyore; epi Asociación de Pequeños Productores Aborígenes de la Puna (APPP) ki fè kou aprantisaj pou jenn moun nan kominote Kolla nan nòdwès peyi Ajantín pou aprann yo kouman pou trete epi vann vyann ak po llama (yon bèt ki sanble mouton).

Return to full list >>